Jako inżynier sanitarny, często widzę konsternację inwestorów. Mianowicie, pytają oni, czy przegląd kominiarski przy pompie ciepła jest nadal wymagany po modernizacji kotłowni. Chociaż intuicja podpowiada, że brak dymu z komina oznacza koniec wizyt kominiarza, to jednak jest to błędne założenie. W rzeczywistości Prawo Budowlane, a zwłaszcza Art. 62, precyzyjnie reguluje te kwestie. Co istotne, przepisy kładą nacisk nie tylko na spaliny, ale przede wszystkim na wentylację. Dlatego poniżej wyjaśniam te zawiłości, opierając się na aktualnych normach.
Przegląd kominiarski przy pompie ciepła a Art. 62
W celu odpowiedzi na pytanie o zasadność przeglądów, musimy sięgnąć do Ustawy Prawo budowlane. Przede wszystkim kluczowy jest tutaj Artykuł 62. W konsekwencji nakłada on na właścicieli obowiązek okresowych kontroli. Konkretnie, zgodnie z Art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c, obiekty budowlane wymagają corocznego sprawdzenia stanu technicznego:
„instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych);”
Ustawa Prawo Budowlane, Art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c
Jako inżynier zwracam uwagę na precyzję tego zapisu. Warto zauważyć, że ustawodawca wymienia trzy rodzaje przewodów kominowych:
- Dymowe: Odprowadzają produkty spalania paliw stałych (węgiel, drewno).
- Spalinowe: Służą do usuwania spalin z paliw płynnych i gazowych.
- Wentylacyjne: Odpowiadają za wymianę powietrza w pomieszczeniach.
Oczywiście, w budynku z pompą ciepła eliminujemy zazwyczaj przewody dymowe i spalinowe. Jednakże wyjątkiem jest sytuacja, gdy posiadamy kominek. Mimo to, przegląd kominiarski przy pompie ciepła jest wciąż obowiązkowy. Dzieje się tak, ponieważ dotyczy on przewodów wentylacyjnych. Zatem każdy dom musi posiadać sprawną wentylację. W rezultacie jej drożność podlega corocznej weryfikacji.
Wentylacja grawitacyjna a mechaniczna – różnice w przeglądach
W mojej praktyce projektowej spotykam dwa główne scenariusze. Zasadniczo rodzaj wentylacji decyduje o tym, kto powinien przeprowadzić kontrolę.
Scenariusz A: Pompa ciepła i wentylacja grawitacyjna
Załóżmy na przykład, że zmodernizowaliśmy ogrzewanie, ale zostawiliśmy tradycyjne kominy. Wtedy sytuacja jest jasna. W takim przypadku przegląd kominiarski przy pompie ciepła wykonuje mistrz kominiarski. Przede wszystkim sprawdza on drożność kanałów wywiewnych. Ponadto weryfikuje też siłę ciągu w kuchniach i łazienkach.
Scenariusz B: Pompa ciepła i rekuperacja
Natomiast tutaj sprawa jest bardziej złożona. Mianowicie, przy wentylacji mechanicznej nie występuje tradycyjny „ciąg kominowy”. Zamiast tego mamy do czynienia z wymuszonym przepływem powietrza. Co więcej, Art. 62 ust. 6 pkt 2 Prawa Budowlanego precyzuje wymagania dla takich instalacji. Zgodnie z nim, kontrolę mogą przeprowadzać:
„osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności”
Ustawa Prawo Budowlane, Art. 62 ust. 6 pkt 2
Niestety, tradycyjny kominiarz często nie ma takich uprawnień. Dlatego też przegląd kominiarski przy pompie ciepła z rekuperacją powinien wykonać inżynier sanitarny. Dzięki temu taka osoba dokona pomiarów wydajności, a nie tylko sprawdzi drożność.
Case Study: Hybrydowy system grzewczy
Aby to zobrazować, przytoczę przykład z mojej niedawnej ekspertyzy. Mianowicie, inwestor posiadał dom z pompą ciepła i rekuperacją. Jednak w salonie zainstalowano kominek rekreacyjny.
Początkowo właściciel uznał, że wystarczy serwisant rekuperacji. W konsekwencji zignorował potrzebę wizyty kominiarza.
Trzeba pamiętać, że kominek to urządzenie na paliwo stałe. Oznacza to, że posiada on przewód dymowy. Co ważne, przepisy przeciwpożarowe nakazują czyścić takie przewody co 3 miesiące. Dodatkowo Art. 62 wymaga ich corocznej kontroli.
W związku z tym konieczne było rozdzielenie kompetencji. Z jednej strony mistrz kominiarski zajął się przewodem dymowym. Z drugiej strony inżynier sprawdził rekuperację. Głównie jego zadaniem było potwierdzenie bezpiecznego bilansu powietrza. Chodziło bowiem o wykluczenie ryzyka zassania spalin do salonu.
Ostatecznie inwestor uzyskał dwa protokoły. Dzięki temu zapewniają one pełne bezpieczeństwo. Warto podkreślić, że zignorowanie przewodu dymowego przy przeglądzie kominiarskim przy pompie ciepła byłoby błędem.
Parametry techniczne – co sprawdzamy?
Zazwyczaj podczas kontroli opieramy się na normie PN-83/B-03430. Chociaż jest stara, jest ona przywołana w Warunkach Technicznych, co czyni ją obowiązkową. W szczególności zalecam weryfikację następujących strumieni powietrza usuwanego:
- Kuchnia z oknem i kuchenką gazową/węglową: 70 m³/h
- Kuchnia z oknem i kuchenką elektryczną: 50 m³/h
- Łazienka: 50 m³/h
- Oddzielny ustęp: 30 m³/h
- Pomieszczenie pomocnicze (bez okna): 15 m³/h
Natomiast w przypadku rekuperacji, przegląd kominiarski przy pompie ciepła musi potwierdzić wydajność centrali. Niestety częstym problemem są brudne filtry. W rezultacie mogą one drastycznie redukować przepływ powietrza.
Konsekwencje – brak przegląd kominiarski przy pompie ciepła
Niestety, wielu inwestorów bagatelizuje przeglądy. Jednak brak protokołu z kontroli okresowej ma poważne skutki. Po pierwsze, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania w razie pożaru. Często brak dokumentu bywa traktowany jako rażące niedbalstwo.
Ponadto, Nadzór Budowlany może nałożyć karę. Wynika to z Art. 93 pkt 8 Prawa Budowlanego:
„Kto nie spełnia obowiązku, o którym mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1–4a lub art. 62b […] podlega karze grzywny.”
Ustawa Prawo Budowlane, Art. 93 pkt 8
Dlatego też dbałość o formalności jest kluczowa. Nawet jeśli posiadamy czystą pompę ciepła, to i tak musimy pamiętać o wentylacji.
Reasumując, przegląd kominiarski przy pompie ciepła to w rzeczywistości kontrola wentylacji. Jeżeli mamy wentylację grawitacyjną, wzywamy kominiarza. Natomiast przy mechanicznej – inżyniera. Zatem pamiętajmy o tym, aby nasze protokoły były ważne.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania – przegląd kominiarski przy pompie ciepła
Nie musisz wzywać tradycyjnego kominiarza, jeśli nie masz przewodów dymowych ani spalinowych. Jednak zgodnie z Art. 62 Prawa Budowlanego, masz obowiązek przeprowadzić kontrolę przewodów wentylacyjnych. W przypadku wentylacji mechanicznej (rekuperacji), kontrolę tę powinna przeprowadzić osoba z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności, a nie mistrz kominiarski bez takich uprawnień.
Zgodnie z Art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego, kontrola stanu technicznego przewodów wentylacyjnych musi odbywać się co najmniej raz w roku. Dotyczy to zarówno wentylacji grawitacyjnej, jak i mechanicznej.
Tak. Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU) zazwyczaj wymagają od właściciela utrzymywania nieruchomości zgodnie z przepisami prawa. Brak ważnego protokołu z okresowej kontroli (nawet samej wentylacji) może zostać potraktowany jako niedopełnienie obowiązków i skutkować odmową lub obniżeniem odszkodowania.
Za brak obowiązkowych przeglądów okresowych grozi kara grzywny nakładana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zgodnie z Art. 93 pkt 8 Prawa Budowlanego). Ponadto, w przypadku awarii lub wypadku, właściciel ponosi pełną odpowiedzialność cywilną i karną.
Nie. Serwisant pompy ciepła zajmuje się urządzeniem grzewczym. Przegląd kominiarski (wentylacyjny) to odrębna czynność prawna, którą może wykonać tylko osoba z odpowiednimi kwalifikacjami (mistrz kominiarski dla grawitacji, inżynier z uprawnieniami dla wentylacji mechanicznej).
