ETS2 2028 – ile zapłacimy więcej za ogrzewanie gazem i węglem? Wyliczenia i przepisy

Właściciel domu spala około 2000 m³ gazu rocznie i zastanawia się, o ile wzrośnie rachunek po uruchomieniu systemu ETS2 2028. W rezultacie w przeliczeniu na przyjęte parametry paliwa oznacza to około 4,17 t CO₂. Przy modelowej cenie 45 EUR za tonę dodatkowy koszt zakupu uprawnień wyniósłby około 808 zł netto rocznie, czyli około 994 zł przy założeniu przeniesienia całej kwoty na cenę paliwa i naliczenia 23% VAT. Jednak jest to symulacja składnika kosztowego, a nie zapowiedź podwyżki taryfy o określoną kwotę.

Ponadto nowe zasady dotyczą węgla i innych paliw kopalnych w objętych systemem sektorach. Warto więc rozdzielić trzy rzeczy: obowiązek rozliczenia emisji przez dostawcę paliwa, cenę uprawnień na rynku oraz faktyczną cenę, którą zapłaci gospodarstwo domowe. Poniżej przedstawiono podstawę prawną na 13 października 2026 r., obliczenia z danymi KOBiZE i wyjaśnienie najważniejszych niepewności.

ETS2 2028 — szybka odpowiedź: kto i ile może zapłacić?

ETS2 2028 — kiedy startuje nowy system?

Podstawą daty jest art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/667 z 11 marca 2026 r., które zmieniło unijne prawo klimatyczne. W konsekwencji przepis przesuwa operacyjne funkcjonowanie handlu uprawnieniami dla paliw używanych w budynkach, transporcie drogowym i dodatkowych sektorach na 2028 r. Nie należy zatem przedstawiać 2027 r. jako aktualnej daty uruchomienia systemu.

Jednocześnie odsunięcie handlu nie oznacza przesunięcia całej administracji ETS2. Z kolei system monitorowania i raportowania emisji przez podmioty regulowane rozpoczął się wcześniej, a wymogi dotyczące zezwoleń i sprawozdawczości są odrębne od daty finansowego rozliczania uprawnień. Ponadto Komisja Europejska wskazuje rok 2028 jako moment pełnego uruchomienia, po wcześniejszym etapie przygotowawczym.

Kto formalnie kupuje uprawnienia: właściciel domu czy sprzedawca?

Dla domowego odbiorcy analizującego ETS2 2028 kluczowe jest to, że ETS2 działa na wcześniejszym etapie łańcucha sprzedaży paliwa. Dlatego podmiot regulowany, co do zasady dostarczający paliwa wprowadzane do konsumpcji w objętych sektorach, ustala emisje związane z tym paliwem i odpowiada za odpowiednią liczbę uprawnień. W rezultacie właściciel domu nie składa z tego powodu indywidualnego raportu emisji ani nie otwiera rachunku uprawnień w rejestrze Unii.

Jednak ekonomiczny koszt może znaleźć się w hurtowej lub detalicznej cenie gazu czy węgla. Zarazem nie istnieje prosty przepis gwarantujący, że odbiorca końcowy zapłaci dokładnie 100% wyliczonej kwoty ETS2. W konsekwencji zależy to od umów, konkurencji, marż, taryf, sposobu rozliczania i ewentualnych krajowych instrumentów ochrony odbiorców.

ETS1 a ETS2 — podstawowa różnica

Ile CO₂ powstaje ze spalania gazu i węgla?

Model opiera się na opublikowanym przez KOBiZE opracowaniu „Wartości opałowe (WO) i wskaźniki emisji CO₂ (WE) w roku 2023 do raportowania w ramach Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji za rok 2026” (Warszawa, grudzień 2025). Zatem jest to źródło współczynników technicznych do oszacowania rzędu wielkości emisji, a nie taryfa ETS2 dla gospodarstwa domowego. Natomiast w rzeczywistym rozliczeniu dostawcy mogą obowiązywać szczegółowe zasady monitorowania, dane o paliwie i jego przeznaczeniu.

• Gaz ziemny wysokometanowy: WO = 37,17 MJ/m³ oraz WE = 56,16 kg CO₂/GJ, według tabeli 15 dotyczącej określonych sektorów.
• Węgiel kamienny: średnia krajowa WO = 22,51 MJ/kg oraz WE = 94,75 kg CO₂/GJ, według tabeli 17.
• Przelicznik modelowy: emisja [t CO₂] = zużycie paliwa × wartość opałowa × wskaźnik emisji, z właściwym przeliczeniem MJ na GJ i kg na t.

Zakres stosowania współczynników KOBiZE

KOBiZE podaje różne wskaźniki dla sektorów oraz zwraca uwagę, że wskaźniki węgla należy stosować łącznie z właściwą wartością opałową. Dlatego w przykładowym modelu węgla korzystamy z jednej pary danych z tabeli 17, a nie zestawiamy arbitralnie jakości konkretnego groszku z przeciętnym wskaźnikiem dla innego paliwa.

ETS2 2028 — przykład domu zużywającego 2000 m³ gazu

Przyjmijmy dom jednorodzinny ze zużyciem 2000 m³ gazu wysokometanowego rocznie. Dlatego pierwszy krok to energia chemiczna paliwa według wartości opałowej: 2000 × 37,17 MJ/m³ = 74 340 MJ = 74,34 GJ. W konsekwencji emisja wynosi 74,34 GJ × 56,16 kg CO₂/GJ = 4174,93 kg CO₂, czyli około 4,17 t CO₂.

Przy cenie uprawnienia 45 EUR/t i umownym kursie 4,30 zł/EUR daje to 4,17493 × 45 × 4,30 = 807,85 zł netto. Po ilustracyjnym doliczeniu 23% VAT kwota wyniosłaby 993,66 zł brutto. Nie jest to pozycja z aktualnej faktury, lecz odpowiednik możliwego wzrostu jej części paliwowej, gdyby dostawca przeniósł cały koszt wprost, a podatki pozostały bez zmian.

ETS2 2028 — ile może kosztować ogrzewanie 3 tonami węgla?

W obliczeniach ETS2 2028 dla domu zużywającego 3 t węgla kamiennego przyjmujemy średnie parametry paliwa z tabeli 17 KOBiZE. Dlatego obliczenie energii wynosi: 3000 kg × 22,51 MJ/kg = 67,53 GJ. Emisja to 67,53 GJ × 94,75 kg CO₂/GJ = 6398,47 kg CO₂, czyli około 6,40 t CO₂ rocznie.

W scenariuszu 45 EUR/t otrzymujemy 6,39847 × 45 × 4,30 = 1238,10 zł netto. Przy uproszczonym wariancie pełnego przeniesienia kosztu i VAT 23% daje to około 1522,86 zł brutto. Jednak rzeczywisty groszek lub orzech może mieć inną wartość opałową oraz inną cenę za tonę. Z kolei efektywność kotła wpływa na ilość potrzebnego paliwa, ale nie na emisję przypadającą na już spaloną, ustaloną masę i skład paliwa.

Dla kontekstu cenowego Polska Grupa Górnicza (PGG) w sierpniu 2026 r. prezentowała ceny określonych sortymentów i wariantów dostawy; przykładowo ceny na sprawdzanych składach dla orzecha wynosiły około 1450–1650 zł/t, zależnie od miejsca i produktu. Dlatego przyjmowane dalej 1600 zł brutto za tonę stanowi przykład porównawczy, nie średnią rynkową ani ofertę na 2028 r.

ETS2 2028 — trzy scenariusze cen uprawnień i kosztów

Rozważmy ceny 30, 45 i 70 EUR/t CO₂. Jednak są one wyłącznie trzema wariantami rachunkowymi, nie prognozą rynku ani oficjalną ścieżką cen. Dlatego w modelu ETS2 2028 we wszystkich kolumnach stosujemy kurs 4,30 zł/EUR, stałe zużycie i parametry paliw oraz brak marży doliczonej od kosztu CO₂. „Brutto” oznacza wariant arytmetyczny z 23% VAT, a nie zatwierdzoną przyszłą opłatę.

Czego nie pokazuje porównanie kosztów gazu i węgla?

Uwaga dotycząca porównania: 2000 m³ gazu i 3 t węgla nie muszą zapewniać tej samej ilości ciepła użytkowego. Tym samym porównujemy tutaj koszt emisji przy podanym zużyciu dwóch paliw, a nie dwa identyczne budynki o jednakowej sprawności instalacji.

Najbardziej czytelna jednostka porównawcza przy 45 EUR/t to około 0,40 zł netto na 1 m³ gazu i około 413 zł netto na 1 tonę węgla przy zastosowanych parametrach. Jednak w praktyce zmienność emisji na jednostkę zakupionego paliwa, kurs waluty oraz stopień przeniesienia kosztu mogą zmienić oba wyniki.

Gaz i węgiel: cena netto, VAT oraz faktyczny rachunek

Aby ocenić koszt ETS2 2028 na tle rachunku, warto sprawdzić taryfę myORLEN obowiązującą do końca grudnia 2026 r.; taryfa ta nr 16 po zmianie nr 2 przewiduje dla grup W.1–W.4 cenę paliwa gazowego 19,729 gr/kWh netto, bez akcyzy. W istocie wydłużono termin obowiązywania taryfy, a nie podniesiono z tej okazji ceny samego paliwa. W rozliczeniu domu istotne są również stawki dystrybucyjne, abonament, ewentualna akcyza i VAT. Stawki dystrybucji należy sprawdzić dla własnej grupy taryfowej w taryfie Polskiej Spółki Gazownictwa nr 14.

Dla orientacji 2000 m³ gazu, przy założonym współczynniku rozliczeniowym 11,2 kWh/m³, oznacza 22 400 kWh. Sama sprzedaż paliwa w podanej taryfie to wtedy około 4419 zł netto i 5436 zł brutto przy VAT 23%. Jednak nie jest to pełny rachunek, ponieważ brak w nim dystrybucji i opłat stałych. Dlatego nie wolno również traktować współczynnika 11,2 jako uniwersalnej wartości dla każdego punktu poboru.

Ile wynosi rachunek z doliczonym modelowym kosztem CO₂?

Jeżeli hipotetycznie doliczymy scenariusz 45 EUR/t CO₂, otrzymamy około 6429 zł brutto za samą część paliwową wraz z modelowym kosztem CO₂. To rachunek typu „pozostałe warunki bez zmian”, a nie prognoza taryfy na 2028 r. Natomiast dla węgla o założonej cenie 1600 zł/t brutto koszty zakupu 3 ton wyniosłyby 4800 zł, a modelowa suma z ETS2 w tym samym scenariuszu — około 6323 zł brutto, bez dostawy i obsługi kotła.

ETS2 2028 — czy 45 EUR/t oznacza ustawowy limit ceny?

Nie. Wartość 45 EUR/t występuje w europejskich mechanizmach interwencji rynkowej jako próg odnoszony do cen z 2020 r. i indeksowany o inflację, a nie jako gwarantowana maksymalna cena uprawnienia płacona w każdym roku. Przy przekroczeniu określonych progów mogą być uwalniane dodatkowe uprawnienia z rezerwy stabilności rynkowej. W efekcie mechanizm ma ograniczać gwałtowne skoki cen, jednak nie ustanawia stałego cennika dla gospodarstw domowych.

9 października 2026 r. Rada UE poinformowała o formalnym przyjęciu nowelizacji zwiększającej pulę uwalnianych uprawnień z 20 do 40 mln w odpowiednich sytuacjach cenowych, przedłużającej działanie rezerwy poza 2030 r. i łagodzącej próg związany z liczbą uprawnień w obiegu poniżej 260 mln. Jednak w dniu tej analizy akt czekał jeszcze na podpisanie i publikację; nie należy opisywać go jako przepisu, który już wszedł w życie.

Czy Społeczny Fundusz Klimatyczny zwróci koszty ETS2?

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/955 ustanowiło Społeczny Fundusz Klimatyczny, którego okres działania obejmuje lata 2026–2032. Instrument ma wspierać gospodarstwa zagrożone ubóstwem energetycznym, wrażliwe mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu. Dlatego obejmuje między innymi modernizację energetyczną budynków, rozwiązania grzewcze ograniczające emisje oraz w określonych warunkach czasowe wsparcie dochodowe.

Jednak to nie jest automatyczny zwrot kwoty z rachunku każdemu właścicielowi kotła. W rezultacie zakres, warunki i dostępność wsparcia będą zależały od zatwierdzonego krajowego planu społeczno-klimatycznego oraz wdrożonych programów. Ponadto wskazywana przez Komisję wartość 86,7 mld EUR dla całej UE obejmuje także współfinansowanie państw członkowskich i nie stanowi puli bezpośrednich wypłat wszystkim odbiorcom gazu.

Co zmienia ETS2 w kosztach innych źródeł ciepła?

ETS2 jest sygnałem cenowym dotyczącym emisji z paliwa, ale samodzielnie nie rozstrzyga, czy warto wymienić działający kocioł. Dlatego niezbędne jest porównanie kosztu zakupu urządzenia, przebudowy instalacji, zapotrzebowania budynku na ciepło, sezonowej sprawności oraz ceny nośnika energii. W tym kontekście dla pompy ciepła znaczenie mają m.in. temperatura zasilania instalacji i rzeczywisty sezonowy współczynnik SCOP, a dla kotła — sprawność w eksploatacji.

W prostym przykładzie dom potrzebuje 18 000 kWh użytecznego ciepła rocznie. Kocioł ze sprawnością sezonową 92% wymaga około 19 565 kWh energii paliwa, a pompa ciepła o SCOP = 3,0 około 6000 kWh energii elektrycznej. Dzięki temu można porównać zmienną część kosztów po podstawieniu prawdziwych stawek, lecz nie oznacza, że energia elektryczna jest pozbawiona wszelkich kosztów polityki klimatycznej ani że dowolna pompa uzyska taki SCOP w konkretnym domu.

Co wiadomo o polskich przepisach wdrażających ETS2?

Zasadniczo rozporządzenie (UE) 2026/667 wiąże bezpośrednio państwa członkowskie co do terminu. Natomiast dyrektywa 2003/87/WE wymaga stosownych przepisów krajowych dotyczących funkcjonowania systemu. Na dzień 13 października 2026 r. w tej analizie nie potwierdzono kompletnego, ostatecznego brzmienia wszystkich krajowych rozwiązań wdrożeniowych istotnych dla rozliczania kosztu w cenach paliw. Dlatego nie należy dopowiadać szczegółów przyszłych polskich faktur ani sugerować istnienia pewnego krajowego cennika „opłaty ETS2”.

W debacie o ETS2 2028 Polskie Ministerstwo Klimatu i Środowiska w marcu 2026 r. deklarowało postulat dalszego odsunięcia obowiązkowego wdrożenia ETS2 do 2030 r. Jednak było to stanowisko negocjacyjne, a nie przyjęta zmiana wiążącego terminu. W konsekwencji dla oceny obowiązującego prawa pierwszeństwo ma aktualny tekst aktów UE, a nie zapowiedź polityczna.

Co zrobić przed 2028 r., by właściwie ocenić koszt?

• Spisz rzeczywiste zużycie z 12 pełnych miesięcy: m³ i kWh dla gazu albo masę i jakość kupowanego węgla.
• Oddziel cenę samego paliwa od opłat dystrybucyjnych, abonamentu, transportu i kosztów obsługi.
• Przelicz emisję na podstawie poprawnych parametrów i sprawdź, czy uwzględniasz właściwą wartość opałową.
• Policz wrażliwość rachunku na kilka cen CO₂ i kursów EUR/PLN; nie zakładaj jednego scenariusza jako pewnego.
• Porównaj termomodernizację i alternatywy po kosztach całkowitych, nie wyłącznie po cenie jednej kWh.

Dlatego obecny właściciel działającego kotła gazowego lub węglowego nie powinien podejmować kosztownej decyzji inwestycyjnej na podstawie samej tabeli symulacyjnej. Zamiast tego znacznie lepiej potraktować ją jako narzędzie do wyznaczenia możliwego przedziału ryzyka, który następnie można zestawić z audytem energetycznym oraz aktualną ofertą wykonawczą.

Podsumowanie: co naprawdę wynika z ETS2 2028?

ETS2 2028 ma objąć emisje związane z paliwami spalanymi między innymi w budynkach, ale formalne rozliczenie uprawnień spoczywa na podmiotach regulowanych, nie na właścicielach domowych kotłów. Przy cenie 45 EUR/t i kursie 4,30 zł/EUR modelowy roczny koszt CO₂ wynosi około 994 zł brutto dla 2000 m³ gazu oraz około 1523 zł brutto dla 3 ton węgla, przy pełnym przeniesieniu kosztu i VAT 23%. Jednak rzeczywiste rachunki w 2028 r. zależą od rynku, krajowego wdrożenia, aktualnych podatków i taryf. Artykuł wymaga aktualizacji po opublikowaniu tych danych.

FAQ — ETS2 2028 i rachunki za ogrzewanie